logo

+998 66 210 03 03

Умумий сийдик таҳлили (ОАМ); бу турли патологик жараёнларни ташхислашда лаборатория тадқиқотининг асосий турларидан биридир. Аммо, биринчи навбатда, таҳлилнинг мақсади сийдик тизимининг касалликларини аниқлашдир.

ОАМ доирасида сийдикнинг кимёвий, физик ва биологик кўрсаткичлари аниқланади, уларнинг меъёридан четга чиқиш клиник белгилар пайдо бўлишидан олдин ҳам патологияни ташхислаш имконини беради. Бундан ташқари, ОАМ йиллик профилактик текширувлар дастурига киритилган, шунингдек, даволаниш самарадорлигини назорат қилиш воситасидир.

Сийдик 92-99% сувдан иборат биологик суюқликдир. Ҳажмининг қолган қисми организмнинг ҳаётий маҳсулотлари: токсинлар, тузлар, гормонлар ва бошқалардан иборат бўлиб, уларнинг консентрациясини, кимёвий ва физик таркибини аниқлаш орқали нафақат буйраклар, сийдик пуфаги, простата ҳолати ва функсионаллигини баҳолаш мумкин. , жигар, балки индивидуал касалликларни ташхислаш учун: пелонефрит, гломерулонефрит , буйрак / жигар этишмовчилиги, нефротик синдром, малигн неоплазмалар ва бошқалар.

Оддий курсаткичлар

Кўрсаткич           Натижа

Миқдори            50 мл

Ранг                      Рангсиз, оч сариқ, сомон сариқ, сариқ, сарғиш сариқ

Ҳид                       Ҳидсиз ёки ўзига хос бўлмаган

Шаффофлик       шаффоф

Сийдикнинг нисбий 1003-1035

зичлиги (ўзига хос

оғирлик)

Сийдик реактсияси (пҲ)    5,0-8,0 (1 ойгача бўлган болаларда - 5,0-7,0)

Протеин              > 0,140 г/л

Глюкоза              > 2,8 ммол/л

Кетон таналари > 1 ммол/л

Уробилиноген   > 34 ммол/л

Билирубин         Аниқланмади

Гемоглобин       Аниқланмади

Лейкотсит эстеразаси    Аниқланмади

Нитритлар           Аниқланмади

қизил қон ҳужайралари     Ҳар бир кўриш майдонига 2 тагача ҳужайра

Лейкотситлар    Ҳар бир кўриш майдонида 5 тагача ҳужайра

Эпителия            Кўриш майдонида 5 тагача скуамоз ҳужайралар

Силиндрлар      Аниқланмади

Кристаллар       Кичик миқдордаги уратлар, калтсий оксалатлар, аморф фосфатлар ёки                                                                                                                                                                   аниқланмаган

Шиллиқ             Кичик миқдорда

Бактериялар      Аниқланмади

Замбуруғлар       Аниқланмади

Кўрсаткичларни   декодлаш

 

 

Шуни эсда тутиш керакки, умумий сийдик таҳлили скрининг текширувидир, шунинг учун унинг натижалари ташхисни аниқлаштириш учун бошқа лаборатория ва инструментал текширувларни тайинлашда ишлатилиши мумкин.

 

Сийдикнинг ранги унда эриган моддалар контсентрациясига боғлиқ ва шаффофдан амбер-сариқгача ўзгаради.

Оддий шароитларда сийдик пигмент алмашинуви маҳсулотлари (хусусан, билирубин): урохромлар, уробилиноидлар ва бошқа моддалар билан рангланади. Қонда билирубин даражасининг ошиши билан у сийдикка кўпроқ киради ва унга бой жигарранг ёки ҳатто яшил-жигарранг ранг беради. Сийдикга эритротситлар (қизил қон таначалари), миёглобин (мушак тўқималарининг асосий оқсили) ёки гемоглобин (еритротситлар таркибидаги оқсил) кирганда, унинг ранги жигарранг-қизил рангга ўзгаради ва "гўшт қийшиқлари" кўринишини олади. Витаминлар ва нитрофуран сериясининг препаратларини қабул қилиш сийдикни лимон сариқдан тўқ сариқ ранггача бериши мумкин.Кўп миқдордаги лейкотситлар (оқ қон ҳужайралари) билан сийдик сутли бўлади (бу ҳолат пиурия деб аталади).

 

Шаффофлик. Оддий шароитларда сийдик тоза бўлади. Унинг лойқаланиши тузлар, кристаллар, ҳужайра элементлари (еритротситлар, лейкотситлар) мавжудлигидан келиб чиқиши мумкин.

 

Ҳид. Одатда, сийдикда озгина ўзига хос бўлмаган ҳид мавжуд. Аммиак ҳидининг пайдо бўлиши бактериал инфектсиянинг белгиси бўлиши мумкин, кетон таналари контсентрациясининг ошиши билан ўзига хос мевали ҳид ("чириган олма") пайдо бўлади (бу кўпинча қандли диабет - глюкоза алмашинувининг бузилишини кўрсатади).

Сийдикнинг нисбий зичлиги ёки солиштирма оғирлиги урометр ёрдамида аниқланади. Сийдикнинг нисбий оғирлиги буйрак этишмовчилигида сийдикнинг нисбий оғирлиги каби камаядиган буйракларнинг контсентрация қобилиятини ва суюлтириш функтсиясини кўрсатади.

 

Сийдик реактсияси (пҲ) буйракларнинг организмдаги кислота-баз мувозанатини сақлаш қобилиятини акс эттирувчи пҲ кўрсаткичидир. Буйраклар водород ионлари ва бикарбонатларни чиқаришда иштирок этади, қоннинг пҲ қийматини доимий равишда ушлаб туради. Сийдикнинг пҲ қийматига диет, метаболик хусусиятлар, буйраклар ва сийдик ёълларида юқумли ва яллиғланиш жараёнлари катта таъсир кўрсатади.

Сийдикдаги протеин буйраклар, сийдик ёъллари ва юрак-қон томир тизими касалликларини ташхислашда муҳим белги бўлиб, ҳомиладорликнинг оғир асорати бўлган гестозни ташхислашда ҳам муҳимдир. Сийдикда оқсил пайдо бўлиши протеинурия деб аталади. Одатда, сийдикда оқсил бўлмайди, чунки буйрак филтри оқсил молекулаларининг қондан сийдикка чиқишига тўсқинлик қилади. Протеинуриянинг бир неча сабаблари бор.

Преренал сабаблар: кучли жисмоний ва психоемотсионал стресс, юрак этишмовчилиги, гипертензия, иситма, ҳомиладорлик пайтида прееклампси, нефроптоз, узоқ вақт давомида мажбурий тик туриш (кўпинча сартарошларда, жарроҳларда, ҳарбий хизматчиларда), шикастланишлар, қон плазмасидаги протеин таркибини бузиш.

Буйракдаги сабаблари: гломерулярларнинг шикастланиши (гломерулонефрит ва гломерулопатиялар), тубулаларнинг шикастланиши, нефросклероз.

Постренал сабаблар: сийдик ёълларида юқумли ва яллиғланиш жараёнлари, неоплазмалар.

Сийдикдаги глюкоза. Сийдикдаги глюкозанинг кўриниши унинг қондаги контсентрациясига боғлиқ. Одатда, глюкоза бирламчи сийдикдан қонга тўлиқ қайта сўрилади, агар унинг қондаги консентрацияси "буйрак чегараси" га - 8,8-10,0 ммол / л га етмаган бўлса. Сийдикдаги глюкоза даражасининг ошиши бир қатор физиологик сабабларга кўра мумкин: диетада хатолар (ширин овқатларни суиистеъмол қилиш, айниқса биоматериални йиғиш арафасида), узоқ давом этган очлик, стресс.

Сийдикдаги глюкозанинг пайдо бўлиши буйраклар патологиясини, эндокрин тизимни, дори воситаларининг ён таъсирини, заҳарланишни, мураккаб ҳомиладорликни кўрсатадиган сигнал бўлиб хизмат қилади.

 

Кетон жисмлари ўзига хос бўлмаган кўрсаткичдир. Сийдикдаги кетон таначаларининг кўпайиши ёг ъалмашинувининг тезлашиши ёки углевод алмашинувининг пасайиши натижасидир. Кўпинча уларнинг даражасининг ошиши очлик, иситма, қусиш, спиртли ичимликларни заҳарланиши ва диабетес меллитус даврида кузатилади.

Сийдикдаги уробилиноген ичак, жигар касалликлари, гемолитик ҳолатлар (қизил қон ҳужайраларини ёъқ қилиш) билан ортади.

 

Сийдикда билирубин жигар патологиялари, юқумли касалликлар ва пигмент алмашинувининг бузилиши билан намоён бўлади.

 

Гемоглобин сийдикда кўп миқдорда қизил қон ҳужайралари, миёзит, мушак тўқималарининг кенг шикастланиши, мушак томирларининг тромбози билан аниқланади.

 

Сийдикдаги нитритлар сийдик тизимида патоген микрофлора фаоллашганда аниқланади.

 

Қизил қон ҳужайралари сонининг кўпайиши қуйидаги ҳолларда кузатилади:

Юқумли ва юқумли бўлмаган генезиснинг буйрак ва сийдик ёълларининг яллиғланиш касалликлари (гломерулонефрит, пиелонефрит, нефрит, систит, простатит, сил).

Уролитиёз касаллиги.

Буйраклар ва сийдик ёълларининг травматик шикастланиши.

Иситма.

Буйрак томирларининг иштироки билан артериал гипертензия.

Қон коагулятсиясининг турли хил бузилишлари (гемофилия, тромботситопения, антикоагулянтларнинг ҳаддан ташқари дозаси билан).

Бензол, анилин, илон заҳари, заҳарли қўзиқорин ҳосилалари билан заҳарланиш, антикоагулянт терапияга тоқат қилмаслик.

Генитоурия тизимининг ўсма касалликлари.

Кўриш соҳасида бешдан ортиқ ҳужайралар миқдорида лейкотситлар мавжудлиги қуйидаги ҳолларда қайд этилади:

Юқумли ва юқумли бўлмаган буйраклар ва сийдик ёълларининг яллиғланиш касалликлари (гломерулонефрит, пиелонефрит, тубулоинтерститиал нефрит, систит, уретрит, сил).

Уролитиёз касаллиги.

Буйрак трансплантатсиясини рад этиш.

Юқумли бўлмаган этиологиянинг тизимли яллиғланиш касалликлари (тизимли қизил югурук билан нефрит).

Эпителия. Ясси, ўтиш ва буйрак эпителийсининг ҳужайралари мавжуд. Кўп миқдордаги эпителия сийдик ёълларининг шиллиқ қаватининг ҳужайралари шикастланганда (тош билан, яллиғланиш жараёнида) десқуаматсиясининг кучайганлигини кўрсатади.

 

Тсилиндрлар буйракларнинг тубулаларида ҳосил бўлади ва уларнинг зарарланиш даражасини аниқлаш имконини беради. Кўпинча гломерулонефритда учрайди.

 

Сийдикнинг маълум бир пҲ даражасида тузларнинг чўкиндисида кристаллар аниқланади. Кўпинча (ҳар доим бўлмаса ҳам) уролитиёзли беморларда пайдо бўлади.

Мукус одатда сийдик чўкиндисида оз миқдорда бўлиши мумкин. Мукус таркибининг кўпайиши сийдик ёълларида яллиғланиш жараёни билан ҳам, тадқиқот учун сийдик тўплашда қилинган хатолар билан ҳам боғлиқ бўлиши мумкин.

 

Бактериялар ва қўзиқоринлар одатда сийдик чўкиндисида топилмайди. Уларнинг мавжудлиги буйрак ва сийдик ёълларида юқумли жараённинг мавжудлигини ёки тадқиқот учун биоматериални йиғишда қилинган хатоларни кўрсатади.