logo

+998 66 210 03 03

Коагулограмма - бу қон ивиш қобилиятини баҳолашга имкон берувчи кенг қамровли гематологик таҳлил. Тадқиқотлар жиддий жароҳатлардан кейин ва қон кетиш ёки қон тромбларинг ривожланишининг олдини олиш учун операциядан олдин буюрилади.

Шунингдек, коагулограмма параметрларини ўрганиш ички органларнинг (буйраклар ва жигар, қон томирлари, юрак) ирсий ва орттирилган касалликларини ташхислашда зарур. Ҳомиладорлик даврида ва ташхис қўйилган отоиммун касалликлар билан қон ивишини кузатиш мажбурийдир.

 

Умумий маълумот

Гемостаз - инсон танасини шикастланишлар, томирлар девори ва ички органлар тўқималарининг ёрилиши ва жарроҳлик амалиётлари натижасида кўп қон ёъқотишдан ҳимоя қилувчи қон ивиш тизими.

 

Гемостаз эндокрин ва асаб тизимлари томонидан тартибга солинади. Қон кислород ва энергия таркибий қисмларини ҳужайраларга ташийди, унинг "суюқлиги" туфайли тана ҳароратини аниқ тартибга солади. Гипокоагулятсия (пıҳтıлаşманинг пасайиши) бўлса, одам кичик жароҳат ёки кесилган ҳолда ҳам тезда қон ёъқотади.Гиперкоагулабилите (кўтарилиш) қон пıҳтıларıнıн (тромблар) тўпланишига олиб келади, бу артериялар ва томирларнинг лüменини ёпиб, қон оқими орқали биологик суюқликнинг эркин ҳаракатланишига тўсқинлик қилади. Натижада, ишемия ва тўқималарнинг некрози ривожланади, уларнинг хавфли асоратлари мия қон томирлари ва миёкард инфарктидир.

Агар гемостаз нормал ишлаётган бўлса, қон томирлар ва томирлардаги бўшлиқларни тўлдириш учун этарли даражада коагулятсияланади (бу жараён ҳар доим ҳам одамга сезилмайди).

 

Гемостаз қуйидаги компонентлар билан таъминланади:

 

Эндотелий (томирларни қоплайдиган ички қатлам) - агар томир деворларининг яхлитлиги бузилган бўлса, унинг ҳужайралари тромб ҳосил бўлишини қўзғатадиган биоактив моддаларни ишлаб чиқаради;

 

Тромботситлар (қизил қон таначалари) - биринчи бўлиб ёрилиш жойига бориб, бир-бирига ёпишади ва шу билан ярани ёпишади, яъни гемостатик тиқин ҳосил қилади;

Плазма омиллари ва ферментлари (15 тагача компонентлар) - кимёвий реактсияларни қўзғатади, бунинг натижасида қон кетишини тўхтатадиган зич фибрин пıҳтıсı ҳосил бўлади.

Таҳлил қилиш учун кўрсатмалар

 

Коагулограмма терапевт ёки гематолог томонидан қуйидаги касалликларни ташхислашда буюрилади:

ички органларнинг тузилиши ёки яллиғланиш жараёнларининг патологияси;

қон қуйқаларини ҳосил қилиш тендентсияси;

ўпка артериясининг тромбоемболияси (қон пıҳтıларıнıн блокланиши);

инсулт ёки юрак хуружи тарихи;

қон томирларининг тузилиши ва фаолиятидаги аномалиялар (кичик ва ўрта томирлар, артериялар);

геморрагик касалликлар:

вон Виллебранд касаллиги (спонтан қон кетиш);

тромботситопения (тромботситлар этишмовчилиги);

тромботситопатия (тромботситлар секретсиясининг ошиши);

гемофилия (коагулятсион омилларнинг этишмаслиги) ва бошқалар.

флебеуризм;

атриял фибрилатсия (тартибсиз (тартибсиз) юрак қисқариши);

ишемик юрак синдроми (етарли қон таъминоти туфайли юрак мушагининг шикастланиши);

ДИC (кичик томирларда тромб шаклланиши);

сурункали шаклда жигар сиррози (тузилмадаги патологик ўзгариш);

анормал ҳомиладорлик, ҳомиладорлик тарихи;

табиий туғилиш ёки сезарен учун тайёргарлик;

гестоз (ҳомиладорликнинг 3 триместридаги токсикознинг асорати).

Шунингдек, тадқиқот қуйидаги ҳолларда ўтказилади:

 

гемостаз ҳолатини умумий ва ҳар томонлама баҳолаш;

операциядан олдин режалаштирилган таҳлил;

гиёҳванд моддаларни даволашни назорат қилиш

антикоагулянтлар;

гепарин;

оғиз контратсептивлари;

гормонлар;

глюкокортикостероидлар;

анаболик моддалар.

Коагулограмма учун мос қийматлар

 

Коагулограмма - бу агрегатдаги бир нечта компонентларни ўрганишни ўз ичига олган кенг қамровли тест. Уларнинг ҳар бирида тадқиқот учун ўз вақти, шунингдек, ўлчов бирлиги мавжуд.

Қон ивиш вақти

 

Қон кетишининг бошланиши ва унинг тўхташи ўртасидаги вақт оралиғи. Фибрин  шаклланиши тезлиги тахмин қилинади.

 

Веноз қон 5-10 дақиқада, капилляр қон эса тезроқ (30 сонияда - 5 минут) ивиши керак.

Протромбин индекси (ПТИ).

 

Қон ивиш вақтининг (норма) беморнинг қон ивиш вақтига нисбати.

 

Олинган нисбий кўрсаткичлар 97-100% гача, ҳомиладор аёлларда эса 150% ёки ундан кўп бўлиши мумкин.

Протромбин ҳам Қуиcк бўйича ўлчанади, бу эрда 78-142% оралиғи норма ҳисобланади (шу жумладан, ҳомиладор оналарда). Малумот қийматлари жигар дисфунктсиясини аниқлашга имкон беради.

тромбин вақти

 

Қон фибриногенининг фибринга айланиш тезлиги.

 

Ушбу тест учун нормал диапазон 10,3-16,6 сония, ҳомиладор аёллар учун эса 11-18 ни ташкил қилади.

Интервал узайтирилса, фибриноген ортиқча миқдорда бўлади ва интервал қисқарганда, бу протеин компонентининг этишмовчилиги мавжуд. Шунингдек, у жигар фаолиятини баҳолашга имкон беради.

 

 

 

 Фаоллаштирилган қисман тромбопластин вақти (АПТТ)

 

Плазманинг калтсий хлорид билан реаксиясидан сўнг фибрин лахтаси ҳосил бўлиш тезлиги.

Малумот қийматлари: 25,4-36,9 сония.

Ҳомиладор аёлларда вақт одатда 17-20 сониягача камаяди.

Коагулограмманинг бошқа параметрлари 30% гача оғишса, бу кўрсаткич ўзгаради.

 

Лупус антикоагулянт

 

Синов натижалари қон ивиш тезлигини акс эттиради, шунингдек, қон кетиш ёки тромбоз хавфини тахмин қилиш имконини беради.

 

Кўпинча қизил югурук антикоагулянти узоқ муддатли АПТТ ва антифосфолипид синдроми (АПС) учун хос бўлган тромбозга мойиллиги бўлган беморларда аниқланади.Оддий вақт 1,2 сониядан кам.

Д-димер

 

Д-димер учун таҳлил бир вақтнинг ўзида комплексда 2 та омилни баҳолашга имкон беради: коагулятсия (қон ивиши) ва фибринолиз (тромбларнинг эриши).

Маркер қон айланиш тизимининг касалликларида (варикоз томирлари, тромбофилия, ўпка эмболияси ва бошқалар) улар ўртасидаги мувозанатни ўз вақтида аниқлаш имконини беради.

 

Одатда, индикатор 243 нг / мл дан паст бўлиши керак. Ҳомиладор аёлларда триместрга қараб қийматларнинг ошишига рухсат берилади.

Плазминоген

 

Тадқиқот тромботик ҳолатларни ўз вақтида ташхислаш ва томирлар ва артерияларнинг тиқилиб қолиши билан боғлиқ касалликларнинг ривожланиш хавфини тахмин қилиш имконини беради. Мумкин бўлган асоратларни олдини олиш учун ҳомиладорликни тайёрлаш ва бошқариш пайтида плазминоген ҳам баҳоланади.

 

Одатда, қондаги плазминоген миқдори ичида ўзгаради

 

80-132%

Янги туғилган чақалоқларда ва 6 ойгача бўлган болаларда катталар даражасининг 60% норма ҳисобланади.

Фаоллаштирилган қайта калсификатсия вақти (АРТ)

 

Қон плазмасидаги калтсий ионлари консентрациясини нормал даражага қайтариш тезлиги.

 

Соғлом одамларда кўрсаткич 50-70 сонияни ташкил қилади.

Плазмани қайта калсификатсия қилиш вақти (ПРТ)

Ушбу коеффитсиент АБП билан боғлиқ ва калтсий тузлари препаратини қўшганда ситратнинг (олдинги принтсип бўйича олинган) сарумнинг ивиш вақтини белгилашга имкон беради.

 

Вақт камида 1-2 дақиқа бўлиши керак.

фибриноген

 

У жигарда ишлаб чиқарилади, у эрда пıҳтıлаşма омиллари таъсирида фибринга айланади. Иккинчисининг иплари, ўз навбатида, қон қуйқаларини ҳосил қилади. Гемостазни бошлаш учун одамга камида 0,5 г фибриноген керак. Шу билан бирга, плазмада фибриноген Б аниқланмаслиги керак.Ушбу компонентнинг даражаси одатда 2-4 г / л (5,9-11,7 мкмол / л),

ҳомиладор аёлларда 6 г / л га этиши мумкин.

Эрийдиган фибрин-мономерик комплекслар (СФМК)

 

Плазмин ва тромбин (коагулятсион омиллар) иштирокида фибриннинг молекуляр тузилишига бевосита таъсир қилади.

 

Одатда, индикатор 100 мл га 4 мг гача.

Ушбу тест ДИCни олдини олиш учун ўзига хос ва сезгир.фибринолитик фаоллик

 

Бу коагулограмманинг муҳим кўрсаткичи бўлиб, у қоннинг пайдо бўлган қон пıҳтıларıнı мустақил равишда эритиш қобилиятини кўрсатади. Бу жараён фибринолизинни таъминлайди.

 

Тромботтест

 

Тадқиқот ўрганилаётган плазмадаги фибриноген миқдорини визуал равишда ҳисоблаш учун амалга оширилади.

 

Норм 4-5 даража натижасидир.

Антитромбин ИИИ

 

Норма 83-128% ни ташкил қилади.

Антитромбин антикоагулянт тизимнинг оқсилларини назарда тутади ва тромбинни инҳибе қилади (қон ивишини инҳибе қилади). Тезликнинг пасайиши билан тромбоз ривожланиши мумкин. Антикоагулянтларни (гепарин) қабул қилишда индикаторни назорат қилиш муҳимдир.

 

Гепаринга плазма толерантлиги

 

Плазмага гепарин қўшилгандан сўнг фибрин пıҳтıсıнıн шаклланиши вақти.

 

Оддий диапазон 7 дан 15 минутгача.

Ушбу тадқиқот ёрдамида тромбин контсентрацияси аниқланади.

 

Қон ивишининг орқага тортилиши

 

Таҳлил қон  плазмадан ажралиши билан аста-секин камайишини баҳолайди.

Нисбий жиҳатдан ўлчанади: 44-65%.

Дюкнинг қон кетиши вақти

 

У мураккаб коагулограммага киритилган, аммо бу тестда веноз эмас, балки капилляр қон баҳоланади.

 

Шифокор бармоқни камида 4 мм махсус лансет билан тешади. Ярадан оқиб чиқадиган қон ҳар 15-30 сонияда махсус пеçете билан чиқарилади (тери билан алоқа қилиш мумкин эмас). Ҳар бир кейинги блотингдан сўнг, янги томчи чиқарилгунга қадар вақт қайд этилади. Капилляр қон кетишининг тўлиқ тўхташ вақти ҳам тахмин қилинади, бу одатда 1,5-2 минут.

Коагулограммага ёълланма умумий амалиёт шифокори, терапевт, функтсионал диагностика, педиатр ва бошқалар томонидан берилиши мумкин, аммо тажрибали гематолог кўрсаткичларни ва уларнинг талқинини ҳар томонлама баҳолашни амалга ошириши керак.

 

Таҳлил қилишга тайёргарлик

 

Тадқиқот учун биоматериал: веноз қон.

 

Биоматериалдан намуна олиш усули: стандарт венипунктура.

 

Манипулятсия вақти: 8.00 дан 11.00 гача.

 

Мажбурий      шартлар: қатъий равишда оч қоринга! Венипунктурадан олдин 10-12 соат давомида рўза тутиш кўрсатилади, тест арафасида кечки овқат энгил бўлиши керак. Таҳлил қилишдан олдин эрталаб сиз оддий сув ичишингиз, сода, чой, қаҳва ичимликлар, шарбатларни истисно қилишингиз мумкин.

Таёргарликнинг асосий талаблари

 

3 кун давомида - спиртли ичимликларни истеъмол қилишни истисно қилиш;

1 кун давомида - имкон қадар жисмоний ва ҳиссий стрессни чеклаш (оғирликларни кўтариш, стрессли вазиятлар);

арафасида - диетадан ёғли, аччик, дудланган, шўр овқатларни чиқариб ташланг;

2-3 соат давомида - чекиш тақиқланади.

Қўшимча

Даволовчи шифокорни дори-дармонлар билан даволашнинг жорий курслари ҳақида олдиндан хабардор қилиш керак. Бундай ҳолда, уларнинг номини, терапия давомийлигини, дозасини ва бошқаларни кўрсатиш мақсадга мувофиқдир.

 

Муҳим! Тадқиқот натижаларига гормонал дорилар (шу жумладан контратсептивлар), аспирин, антикоагулянтларни қўллаш таъсир қилиши мумкин, шунинг учун даволанишдан 2 ҳафта ўтгач, коагулограмма қилиш тавсия этилади.